Welke uitwerking heeft straf geven?

Het voorbeeld met het niet opruimen van de schoenen want anders…. laat een mate van straf in de reactie zien. “Pas maar op anders zwaait er wat!” Waarschijnlijk is jouw reden dat wanneer je negatief gedrag met een negatieve reactie beantwoord, je kind ervan leert dat het gedrag fout is. Je zet je kind op zijn kamer in de hoop dat het ervan leert. Je wilt dat negatieve gedrag wordt rechtgezet. Je kind moet voelen dat het iets ‘fouts’ heeft gedaan. Ergens wil je hiermee creëren dat je kind voortaan onthoudt dat je kind dit gedrag niet meer laat zien. 

Het probleem met straf is dat je je kind in de positie van zelfverdediging zet. In plaats van leren over het gedrag leert je kind om te gaan met het vermijden van toekomstige straf. Daarnaast werkt straffen vaak liegen in de hand. Want een kind dat leert om toekomstige straf te vermijden, zal als het iets heeft gedaan wat niet mag, niet snel toegeven. Want het kind weet dat er straf staat te wachten.

Time out als straf
Ik wil hierbij gelijk even een sprong maken naar de bekende “time-out”. Ik denk dat iedere ouder inclusief ikzelf deze manier van straf wel eens heeft gebruikt. Waarom je dit in elk opvoedboek tegenkomt heeft te maken met het feit dat dit de meest voor de hand liggende oplossing was voor een tik op de bil. Maar op het moment dat ouders de time-out structureel inzetten, zie je vaak dat de correctie van gedrag achterwege blijft. het effect dat je wil bereiken met een time out, is dat je je kind uit de situatie haalt en stopt met negatief gedrag.

Twee problemen die daardoor ontstaan. 
1) 
Time-out nodigt je kind uit om zichzelf te gaan verdedigen en een machtsstrijd aan te gaan. Jij verwacht dat je kind voor een bepaalde tijd op een stoel, kamer of een plek die jij hebt toegewezen blijft zitten. Als ouder lok je hiermee de reactie bij je kind uit om willen ontsnappen. Uiteindelijk loopt dit altijd uit op een langdurige machtsstrijd in plaats van dat je kind leert van de situatie. Door de machtsstrijd zie je vaak dat de sfeer in huis wordt verpest.

2) Time-out zorgt ervoor dat je je kind iets ontneemt. Namelijk een waardevolle les iets te leren over zijn gedrag, voor de langere termijn. Een kind op een time-out plek neerzetten heeft geen verband met het probleem. Denk even terug aan vroeger en wees eerlijk: heb je zelf als 8-jarig kind wel eens op de gang gezeten en nagedacht over wat je had gedaan, en heb je daar toen van geleerd?

“Where did we ever get the crazy idea that in order to make children DO BETTER, first we have to make them FEEL WORSE?” (Jane Nelson)

Ik tel tot 3 en mijn kind luister niet!
Deze manier van het corrigeren van gedrag heeft vaak de volgende uitwerking. “Ik tel tot drie en dan wil ik dat je ermee stopt.” De eerste keer werkt het vaak, maar na de 15e keer op een dag verliest het zijn kracht. Waarom? Omdat je je kind de mogelijkheid geeft om 1, 2, 2,5 en 3 tellen langer het gedrag te blijven vertonen. Waarschijnlijk wil jij het liefste zien dat je kind bij 1 gaat luisteren. Daarnaast leert het je kind dat het niet belangrijk is om gefocust te blijven op jou, maar gewoon zijn behoefte kan uiten. 

Voorbeeld:

  • Mama: “Klaasje, wil je niet door de winkel rennen? Kom alsjeblieft terug!”
  • Klaasje (4 jaar) negeert moeder volledig en rent vrolijk verder. 
  • Mama: 1, pauze 
  • Klaasje, negeert moeder.
  • Mama: 2, pauze 
  • Klaasje, negeert moeder. 
  • Mama: 2,5, nog een pauze 
  • Klaasje: begint iets langzamer te lopen 
  • Mama: doet een aanzet om DR….. in te zetten 
  • Klaasje: grijpt de mogelijkheid om nog het laatste stukje te rennen om op tijd terug te zijn. Maar inmiddels rent Klaasje al 5 minuten door de winkel. 

Je ziet in dit voorbeeld dat Klaasje uiteindelijk luistert, maar dit illustreert ook het feit dat het niet noodzakelijk is voor Klaasje om “gelijk” hoeven luisteren. 

Zijn bij jou de positieve resultaten uitgebleven of zijn al je resultaten positief, dan nog wil ik je aanmoedigen om ze niet meer te gebruiken.

 

 

Scroll naar top